Waarmee moet je rekening houden na de opstart van je onderneming?

Sluit de nodige verzekeringen af
Voer een heldere boekhouding
Betaal belastingen
Wil je de zelfstandige activiteit tijdelijk stopzetten?

Sluit de nodige verzekeringen af

Je kan verschillende verzekeringen afsluiten. Voorbeelden zijn: een brandverzekering, verzekering voor bedrijfsvoertuigen, verzekering tegen productaansprakelijkheid en bedrijfsschade.
Bepaalde verzekeringen zijn verplicht (bv. de autoverzekering). Over andere verzekeringen kan je vrij beslissen ze af te sluiten of niet.

Opgelet: De sociale rechten van een zelfstandige zijn niet helemaal gelijk aan die van een werknemer. Om dezelfde rechten te genieten als een werknemer, kan je je bijkomend verzekeren (als aanvulling op de rechten die je hebt als zelfstandige).

Voorbeelden:
  • een verzekering 'gewaarborgd inkomen' biedt meer bescherming bij ziekte
  • een verzekering ‘vrij aanvullend pensioen’ verbetert je pensioenopbouw

Meer info vind je bij de verzekeraars en de sociale verzekeringsfondsen.

Voer een heldere boekhouding

Een goede boekhouding is broodnodig. Het geeft je een realistisch zicht op de financiële situatie van je onderneming. Enkel met een goede boekhouding kan je jouw onderneming op een gezonde manier leiden.
Een externe boekhouder kan je daarbij helpen.

Het voeren van een boekhouding is een wettelijke verplichting. De omvang en de aard van de onderneming bepalen welke boekhouding je moet voeren:

Vereenvoudigde boekhouding
Volledige of dubbele boekhouding

Vereenvoudigde boekhouding

Kleine ondernemingen mogen een vereenvoudigde boekhouding voeren. Dat zijn eenmanszaken, vennootschappen onder firma en gewone commanditaire vennootschappen met een jaaromzet kleiner dan €500.000 (excl. btw).

Volgende sectoren zijn uitgesloten: verzekeringen, kredietverrichtingen, beleggingen en beursverrichtingen.

De vereenvoudigde boekhouding bestaat uit het bijhouden van:

  • een financieel dagboek dat je kan splitsen in een kas- en bankboek. Het kasboek omvat alle uitgaven en ontvangsten in geld, het bankboek omvat alle uitgaven en ontvangsten via een bankrekening;
  • een aankoopboek met de facturen en creditnota’s van je leveranciers;
  • een verkoopboek met de facturen en creditnota’s aan je klanten;
  • een inventarisboek die een beschrijving en waardering van de voorraad omvat.
Volledige of dubbele boekhouding

Een dubbele boekhouding geeft een gedetailleerd beeld van de financiële situatie van je onderneming. Je kan het als een echt beleidsinstrument gebruiken.
De ondernemingen die geen vereenvoudigde boekhouding mogen voeren, moeten een dubbele boekhouding voeren.

Volgende verplichtingen horen bij de dubbele boekhouding:

  • een aangepast genormaliseerd rekeningstelsel (= boekhoudplan) volgen,
  • een model hiervan op de zetel van de onderneming bewaren,
  • een aankoop-, verkoop- en financieel (bank- en kas-) dagboek en een voldoende gedetailleerde inventaris bijhouden,
  • het opstellen van een jaarrekening; de jaarrekening omvat:
    • de balans waarin alle bezittingen, schulden en verplichtingen van de onderneming zijn opgenomen,
    • de resultatenrekening waarin de kosten en opbrengsten van het boekjaar zijn verwerkt,
    • de toelichting waarin alle rechten en plichten, bijkomende inlichtingen en gehanteerde waarderingsregels opgenomen zijn,
    • de sociale balans waarin een overzicht gegeven wordt van het aantal tewerkgestelde personen, van de personeelsbewegingen, van de maatregelen tot bevordering van de tewerkstelling en van de initiatieven om medewerkers op te leiden;
  • de jaarrekening van de vennootschap neerleggen bij de Nationale Bank van België binnen dertig dagen nadat zij door de algemene vergadering is goedgekeurd.
Jaarrekeningen volgens een verkort schema of het volledig schema?

Kmo's mogen een jaarrekening opstellen volgens een verkort schema (of volgens een microschema, als ze voldoen aan de criteria van microvennootschap).
Grote ondernemingen moeten werken volgens het volledig schema. Daarnaast moeten zij een jaarverslag opstellen waarin de bestuurders rekenschap geven van hun beleid.

Vanaf wanneer spreken we van een grote onderneming?
Grote ondernemingen overschrijden méér dan 1 van de volgende criteria:

  • jaargemiddelde van 50 werknemers,
  • jaaromzet excl. btw van €9.000.000,
  • balanstotaal van €4.500.000

Betaal belastingen

Jaarlijks moet je een belasting op het belastbaar inkomen betalen. Een eenmanszaak valt onder de personenbelasting, een vennootschap onder de vennootschapsbelasting.

Tarieven voor de personenbelasting, aanslagjaar 2018 (inkomsten 2017):

Schijven van het belastbaar inkomen

(in euro)

+ % op schijf (*)
van 0,01 tot 11.070 25 %
11.070 tot 12.720 30 %
12.720 tot 21.190 40 %
21.190 tot 38.830 45 %
vanaf 38.830 50 %

(*) Wat betekent dit? Dit geeft de aanslagvoet weer op het gedeelte van de inkomsten in een bepaalde schijf.

Voorbeeld: Stel dat je belastbaar inkomen €19.720 bedraagt.
Dan betaal je op de inkomsten in de laagste schijf 25 %: 25 % op €11.070
op de inkomsten in de tweede schijf 30 %: 30 % op (€12.720 - €11.070)
en 40 % op de resterende inkomsten in de derde schijf: 40 % op (€19.720 - €12.720).

Je moet ook rekening houden met de belastingvrije basissom van €7.270 (of eigenlijk 25 % van dat bedrag, namelijk het percentage uit de laagste belastingsschijf).
Daarnaast zijn er nog de gemeente- en agglomeratiebelasting en de aanvullende crisisbelasting van 3 opcentiemen.

Als startende ondernemer moet je voor je eerstvolgende fiscale aangifte deel 2 (bijkomend aangifteformulier voor zelfstandigen) aanvragen.

Meer info: www.belgium.be/nl/belastingen/inkomstenbelastingen/particulieren_en_zelfstandigen

Tarieven vennootschapsbelasting, aanslagjaar 2018 (inkomsten 2017)

De normale aanslagvoet bedraagt 33 %. De totale belastingsdruk komt op 33,99 % (inclusief de aanvullende crisisbelasting van 3 opcentiemen).

Vennootschappen kunnen een verlaagd tarief toepassen als:

  • het belastbaar inkomen maximaal €322.500 bedraagt in het vorige boekjaar;
  • de aandelen van de vennootschap die het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen voor minstens 50 % in handen van natuurlijke personen zijn;
  • de dividenduitkering niet hoger is dan 13 % van het gestorte kapitaal bij het begin van het boekjaar;
  • de vennootschap aan tenminste één van haar bestuurders of werkende vennoten een bezoldiging van minstens €36.000 toekent. Is het belastbaar inkomen lager dan €36.000, dan dient de bezoldiging aan één bedrijfsleider minstens het belastbaar resultaat te bedragen;
  • De onderneming mag geen deel uitmaken van een groep waarin een coördinatiecentrum zit.

Het verlaagde tarief bedraagt:

Schijven van het belastbaar inkomen (in euro) + % op schijf (excl. aanvullende crisisbijdrage) + % op schijf (incl. aanvullende crisisbijdrage)
0,01 – 25.000 24,25 % 24,98 %
25.000,01– 90.000 31 % 31,93 %
90.000,01 – 322.500 34,5 % 35,54 %

Meer info: www.belgium.be/nl/belastingen/inkomstenbelastingen/vennootschappen

Voorafbetalingen

Zowel zelfstandigen als vennootschappen moeten voorafbetalingen doen, gebaseerd op de vermoedelijke winsten van het lopende jaar. Doe je dit niet, rekent de fiscus belastingvermeerderingen aan. De stortingen moeten de belastingen van het lopende belastbare tijdperk ongeveer dekken.
De vervaldata zijn: +/- 10 april, 10 juli, 10 oktober en 20 december.

Start je voor het eerst een zelfstandige activiteit? Dan ben je voor 3 jaar vrijgesteld van voorafbetalingen, op voorwaarde dat je de zelfstandige activiteit in hoofdberoep uitoefent.

Ook nieuw opgerichte kleine vennootschappen zijn gedurende hun eerste 3 boekjaren geen belastingvermeerdering verschuldigd.

Meer info: Federale Overheidsdienst Financiën: Voorafbetalingen voor zelfstandigen en vennootschappen

Aanvullende belastingen

Zelfstandigen en vennootschappen moeten naast de directe belastingen nog aanvullende belastingen (gemeentebelasting, provinciebelasting, aanvullende crisisbijdrage, milieuheffing, ...) betalen. De provinciebelastingen verschillen per provincie.

Meer info: de dienst belastingen van jouw provincie.

Tijdelijk stopzetten van de zelfstandige activiteit

Wil je de zelfstandige beroepsactiviteit tijdelijk volledig stopzetten? Je kan je door een andere zelfstandige laten vervangen dankzij 'een vervangingscontract van bepaalde duur voor zelfstandige'.
Het register van vervangende ondernemers helpt je een vervanger te zoeken. Het brengt vraag en aanbod voor een tijdelijke vervanging tussen zelfstandigen samen, binnen een duidelijk juridisch kader.

Meer info: Federale Overheidsdienst Economie:
http://economie.fgov.be/nl/ondernemingen/leven_onderneming/ervo/#.WS16Zevyj4Y
Register van vervangende ondernemers