Sociaal-fiscaal statuut student-zelfstandige

Laatste revisiedatum 29 juli 2017

Sinds 1 januari 2017 gelden nieuwe sociale en fiscale regels voor student-zelfstandigen. Het statuut van student-zelfstandige is een volledig nieuw statuut, dat in de plaats komt van de bestaande bijdrageregeling waarbij studenten met een zelfstandige activiteit gelijkgesteld konden worden met een zelfstandige in bijberoep op het vlak van de betaling van bijdragen (art. 37 van het koninklijk besluit van 19 december 1967 dat het sociaal statuut der zelfstandigen regelt).

Hieronder vind je meer informatie over:
Aanleiding
Voorwaarden
Aanvraag van het statuut en controle van de voorwaarden
Sociale plichten
Sociale rechten
Beëindiging van het statuut
Verderzetting van de onderneming na de studies
Wet en uitvoeringsbesluiten
Persberichten
Meer info en FAQ

Aanleiding
Tijdens het eerste werkingsjaar van het Forum Ondernemend hoger Onderwijs  kwam naar voor dat de sociaal-fiscale regels waar student-zelfstandigen aan onderworpen zijn, onderling niet afgestemd zijn en een afremmend effect hebben op de opstart als ondernemer tijdens de studie. Mede als gevolg van de beleidsaanbevelingen die het Forum OhO formuleerde, werd dit als werkpunt meegenomen in het Vlaamse regeerakkoord 2014-2019 en werd dit ook in het Federale KMO-Plan van februari 2015 vernoemd.

Op 8 juli 2016 heeft de federale Ministerraad het sociaal-fiscaal statuut student-zelfstandige goedgekeurd dat vanaf 1 januari 2017 in gunstigere regels voorziet.

Voorwaarden
Wil je het statuut student-zelfstandige aanvragen, moet je aan volgende voorwaarden voldoen:

  • je bent tenminste 18 jaar en ten hoogste 25 jaar
  • je bent ingeschreven om regelmatig de lessen te volgen in een Belgische of buitenlandse onderwijsinstelling om een diploma (*) te behalen dat erkend is door een bevoegde overheid
  • je bent ingeschreven voor ten minste 27 studiepunten of tenminste  17 lesuren per week. Deze voorwaarde blijft voldaan als je in een bepaalde periode de lessen niet volgt o.w.v.:
    • de verplichte stageperiodes, nodig voor het behalen van een wettelijk erkend diploma, attest of brevet
    • de voorbereiding (gedurende maximum een jaar) voor een eindverhandeling tot de indiening van de verhandeling
  • je hebt een zelfstandige beroepsactiviteit of zal deze hebben; je mag daarbij niet onder het gezag van een werkgever vallen

Ben je een buitenlandse student die aan alle voorwaarden voldoet, kom je ook in aanmerking voor het statuut student-zelfstandige.

(*) 'diploma' kan ook zijn: een attest, getuigschrift, creditbewijs of certificaat. 

Aanvraag van het statuut en controle van de voorwaarden

Sociale plichten
Elke zelfstandige is onderworpen aan het sociaal statuut van de zelfstandige. Elke zelfstandige, bestuurder, zaakvoerder (behalve bij een onbezoldigd mandaat), werkende vennoot, … moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze of bij de Nationale Hulpkas voor Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen.
De bijdrageplicht begint vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin hij de zelfstandige activiteit opstart.

Student-zelfstandigen genieten onder bepaalde voorwaarden voordeliger tarieven:

Netto belastbaar inkomen

Sociale bijdragen

< € 6.648,12

Geen

≥ € 6.648,12 en < € 13.296,25

20,5% (of 21%*) op het inkomen boven het grensbedrag

€ 13.296,25

Dezelfde bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep

Welke sociale rechten geniet de student-zelfstandige?
Door het betalen van sociale bijdragen creëert de zelfstandige in hoofdberoep sociale rechten. Betaal je als student-zelfstandige verminderde of geen sociale bijdragen? Dan blijf je voor je sociale zekerheid ten laste van je ouders staan. Je hebt enkel beperkte sociale rechten op het vlak van arbeidsongeschiktheid. Je bouwt voor die jaren geen eigen pensioenrechten op.

Betaal je toch de bijdragen van een hoofdberoep (dat is wanneer het netto belastbaar jaarinkomen meer bedraagt dan € 13.296,25)? Dan geniet ook jij dezelfde rechten als een zelfstandige in hoofdberoep.

Beëindiging van het statuut van de student-zelfstandige:
Het statuut van student-zelfstandige eindigt:

  • vanaf het kwartaal waarin je niet meer aan alle voorwaarden (betreffende je studies of activiteit) voldoet
  • wanneer je afstudeert; dit is niet automatisch het einde van het academiejaar:
    • als je afstudeert in juni, kan je het statuut behouden tijdens het derde kwartaal
    • als je afstudeert in januari, eindigt het statuut vanaf het eerste kwartaal (omdat je vanaf dat kwartaal niet meer aan de voorwaarden voldoet)
  • uiterlijk op 30 september van het kalenderjaar waarin je 25 wordt (wanneer je de leeftijd van 25 jaar bereikt in het midden van het academiejaar, kan je tot het einde van het academiejaar het statuut van student-zelfstandige genieten)

Bij volledige stopzetting van de onderneming moet je dit meedelen aan je sociaal verzekeringsfonds. Daarnaast moet je bij het ondernemingsloket je ondernemingsnummer laten schrappen.

Verderzetting van de onderneming na de studies:
Als je na afstuderen de onderneming verderzet, kunnen er zich 3 scenario's voordoen:

  1. Verderzetting van de onderneming als hoofdberoep.
    Je wordt vanaf het kwartaal waarin je niet meer aan de voorwaarden van het statuut student-zelfstandige voldoet, beschouwd als een zelfstandige in hoofdberoep. Je moet het sociaal verzekeringsfonds hiervan op de hoogte brengen. Vanaf dan ben je de sociale bijdragen van een zelfstandige in hoofdberoep verschuldigd.
  2. Verderzetting van de onderneming in combinatie met een activiteit als loontrekkende (of werknemer). 
    Als de activiteit in loondienst minstens een halftijdse betrekking is, kan je als zelfstandige in bijberoep beschouwd worden. Wanneer deze wijziging in de loop van een kwartaal plaatsvindt, heeft ze pas uitwerking vanaf het daaropvolgende kwartaal.
  3. Verderzetting van de onderneming in combinatie met een inschrijving als werkzoekende.
    Wie zich na de studies als werkzoekende inschrijft, zal niet onmiddellijk recht hebben op een werkloosheidsvergoeding: hij moet eerst een beroepsinschakelingstijd doorlopen. Wie tijdens deze beroepsinschakelingstijd als zelfstandige start, wordt beschouwd als zelfstandige in hoofdberoep. 
    De dagen als zelfstandige zullen in principe wel meetellen voor de beroepsinschakelingstijd.

Wet en uitvoeringsbesluiten:
Wet tot vaststelling van het sociaal en fiscaal statuut van de student-zelfstandige (BS 30/12/2016)  of op blz. 91946 van het PDF-document BS_2016_12_30.pdf (3.96 MB).
De uitvoeringsbesluiten zijn op te zoeken via www.ejustice.just.fgov.be/cgi/welcome.pl of in het PDF-document  BS 2017_01_10.pdf (82 kB): 

  1. FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 22 DECEMBER 2016. - Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 19 december 1967 houdende algemeen reglement in uitvoering van het koninklijk besluit nr. 38 van 27 juli 1967 houdende inrichting van het sociaal statuut der zelfstandigen, blz. 1087​
     
  2. FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 22 DECEMBER 2016. - Koninklijk besluit, wat het sociaal statuut van de student-zelfstandige betreft, tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 1971 houdende instelling van een uitkeringsverzekering en een moederschapsverzekering ten voordele van de zelfstandigen en van de meewerkende echtgenoten, blz. 1090​

Persberichten:
www.standaard.be/cnt/dmf20161118_02578637
www.standaard.be/cnt/dmf20161118_02579733
www.krispeeters.be/sites/default/files/Fiscale_stimulans_studenten.pdf
http://presscenter.org/nl/pressrelease/20160708/willy-borsus-richt-een-volwaardig-statuut-op-van-student-ondernemer

Meer info en FAQ:
Het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ): www.rsvz.be

Je kan voor je aansluiting en met al je vragen over het statuut terecht bij:

De FOD Sociale Zekerheid werkt aan een FAQ-lijst, binnenkort terug te vinden op www.socialsecurity.be .

 

Verwar het statuut student-zelfstandige niet met het interne, intellingsspecifieke statuut student-ondernemer.

Let op! De algemene vereisten om te starten als zelfstandige blijven gelden: